Πρώτες μέρες στο Σχολείο: ο Αποχωρισμός

Αποχωρισμός: είναι επώδυνος μόνο για το παιδί;

Λένε ότι το φθινόπωρο είναι μελαγχολικό. Μπορεί και να φταίει το γεγονός ότι μας θυμίζει το ξένοιαστο καλοκαίρι που έφυγε. Αν, όμως, ανατρέξουμε στις αναμνήσεις μας, ίσως και να θυμηθούμε ότι το φθινόπωρο είναι η εποχή που βιώσαμε πολλούς σημαντικούς αποχωρισμούς στη ζωή μας. Ήταν η μετάβαση από το σπίτι στον παιδικό σταθμό ή το νηπιαγωγείο, από τα νήπια στο δημοτικό, από την προηγούμενη τάξη σε κάθε επόμενη.

Και τώρα τα ίδια συναισθήματα τα νιώθει ένας γονιός διπλά. Μία για τον εαυτό του και μία για το παιδί του, που μόλις ξεκίνησε το σχολείο. Τη στιγμή που διαβαίνει το κατώφλι της τάξης με μία τσάντα στον ώμο ίσαμε το μπόι του, αναρωτιέται: «θα τα καταφέρει;», «θα είναι χαρούμενο;», «θα κάνει φίλους;», «θα το φροντίζει η δασκάλα του;», «θα είναι καλά χωρίς εμένα;», «θα με ζητάει;»…

Αν ο μικρός μας μαθητής κοντοσταθεί στην είσοδο για να κοιτάξει πίσω, ο γονιός αισθάνεται νευρικότητα και μία γκριμάτσα τρόμου διαγράφεται στο μέτωπο του: «τι θα κάνω αν επιστρέψει σε εμένα και γαντζωθεί πάνω μου;». Αν πάλι δε γυρίσει πίσω ούτε για ένα βλέμμα, παρά μονάχα με βήμα σίγουρο μπει στην τάξη, η χαρά του γονιού ότι τα κατάφεραν επιτυχώς, επισκιάζεται από μία σκέψη: «τώρα, δηλαδή, θα επιστρέψω μόνος/η μου πίσω;».

Αποχωρισμός: τα πάνω και τα κάτω

Και όμως.. Ο μικρός μαθητής που κλαίει συνεχώς τις πρώτες ημέρες, μπορεί να εξελιχθεί σε ένα παιδί που συμμετέχει με χαρά στις σχολικές εργασίες μετά από μερικές εβδομάδες. Και το παιδί που ξεκινάει ιδανικά τη χρονιά του, ύστερα από τις διακοπές των χριστουγέννων μπορεί να αρνείται να πάει σχολείο. Ή μπορεί να δυσκολεύεται να κάνει φίλους ακόμη και μήνες μετά, παρόλο που την πρώτη ημέρα έμοιαζε το πιο «cool» παιδί της τάξης.

Αν οι δεσμοί που μας συνδέουν με τους σημαντικούς ανθρώπους ξεκινάνε από τη βρεφική κούνια και μας συνοδεύουν σε όλη μας τη ζωή, το ίδιο συμβαίνει και με τους αποχωρισμούς. Είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Ο αποχωρισμός είναι διαρκής. Το να δένεσαι με τους σημαντικούς ανθρώπους συνεπάγεται το να φοβάσαι μήπως τους αποχωριστείς. Και όλο αυτό είναι μια διαδικασία που συμβαίνει καθημερινά. Πολλές φορές.

Συναισθήματα Αποχωρισμού στην Καθημερινή Ζωή

Αποχωρισμός είναι η πρώτη ημέρα στον παιδικό σταθμό. Η πρώτη μέρα στο σχολείο. Αποχωρισμός είναι όταν η μαμά ή ο μπαμπάς φεύγουν για τη δουλειά. Όταν παλιοί συμμαθητές λείπουν από τη νέα χρονιά. Όταν οι διακοπές φθάνουν στο τέλος τους. Όταν αποχαιρετάμε το αγαπημένο μας βιβλίο, τον καφέ με ένα φίλο, ένα υπέροχο πάρτυ. Το παιχνίδι με τους γονείς που μένει στη μέση γιατί χτύπησε το τηλέφωνο. Αποχωρισμός είναι όταν φεύγει η ημέρα και έρχεται η νύκτα. Ο αποθηλασμός είναι τέραστιος αποχωρισμός. Αποχωρισμός, μεγάλος, είναι ο βραδινός ύπνος.

Πώς αντιμετωπίζονται τα συναισθήματα αποχωρισμού;

Το μικρό που φεύγει από την αγκαλιά της μαμάς και του μπαμπά για να εξερευνήσει στην παιδική χαρά έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο: κατάφερε τον σωματικό αποχωρισμό. Υπάρχει, όμως, κι ο συναισθηματικός αποχωρισμός. Αυτός απαιτεί πολύ περισσότερα· τον κατακτάς με τα χρόνια, με την ανάπτυξη, με πολλή δουλειά. Πιθανόν, να μην τον κατακτήσεις ποτέ εξολοκλήρου. Οι αποχωρισμοί πάντα θα προκαλούν πόνο…

Το συναισθηματικό αποχωρισμό τον κατακτά ένα παιδί σε μεγάλο βαθμό, όταν έχει τοποθετήσει με ασφάλεια μέσα του τις γονεϊκές φιγούρες. Είναι σαν να λέει: «ξέρω ότι θα είμαστε μακριά όταν βρίσκομαι στο σχολείο. Αλλά είμαι σίγουρος/η ότι το μεσημέρι θα έρθετε να με πάρετε. Ότι θα με σκέφτεστε και δε θα με ξεχάσετε. Ότι θα με κρατάτε στο νου σας, όπως κι εγώ σας κρατάω στο νου μου. Κι αν συμβεί κάτι στο σχολείο, ο δάσκαλος/α μου θα είναι εκεί να με φροντίσει, όπως τόσα χρόνια κάνετε κι εσείς. Όπως θα συνεχίσετε να κάνετε»…

Το αντίδοτο στα συναισθήματα αποχωρισμού είναι η παραπάνω αίσθηση ασφάλειας. Η σιγουριά για την ανταπόκριση και τη διαθεσιμότητα των γονέων εξοπλίζει τα παιδιά με τα απαραίτητα εφόδια, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή του σχολείου, της γειτονιάς, των εξωσχολικών δραστηριοτήτων.

Βρισκόμαστε στη διάθεση σας για οποιοδήποτε προβληματισμό μπορεί να έχετε σχετικά με δυσκολίες αποχωρισμού στο παιδί σας.